رده:نظرکاوی

از دانشنامه فناوری وب
پرش به: ناوبری، جستجو

با توجه به گسترش روز افزون فنـاوری وب در سطح جهان حیطه‌های مختلف تحقیقاتی در این زمینه نیز در حال رشد و نمو هستند. داده کاوی به عنوان یکی از این زمینه‌ها که خود قریب به چند دهه عمر دارد نیز به شدت توسعه یافته و دارای شاخه‌ها و زیر شاخه‌های فراوان گشته است که از جمله این موارد می¬توان به پردازش داده‌های متنی سطح وب اشاره نمود. در وب اولیه محتوای منتشر شده در سطح وب، به صورت ایستا و توسط دارندگان وب تولید می¬شد و در اکثر موارد بازدیدکنندگان آن تنها امکان دسترسی به منابع واستفاده از آن را داشتند. اما با ظهور فناوریهای برنامه¬نویسی جدید در وب2 امکان تعاملات و ایجاد بازخورد‌ها در صفحات به شکل فزاینده‌ای رشد کرد. بخشی عمده‌ای از تعاملاتی که در سطح وب جریان دارد شامل نظرات کاربرانی می‌شود که منجر به بازخورد برای دارندگان صفحات وب میگردد و موجب می‌شودکه محصولات و خدمات مبتنی بر آن را به شیوه متناسب با گروه هدف خود نزدیک کرده و از ایده‌های کاربران خود در بهبود عملکردهای آتی خود بهره جویند، اما واضح است تحلیل این نظرات به خصوص در شبکه‌های اجتماعی با مخاطبان گسترده و جهانی به راحتی و به صورت دستی توسط کاربران انسانی امری بسیار دشوار، زمانبر و در برخی موارد ناممکن می¬باشد. برای غلبه بر مشکلات تحلیل و بررسی نظرات در سطح وب برخی از محققین سعی در بررسی نظرات منتشر شده در آن به صورت خودکار داشتند که از این زمینه بعنوان نظرکاوی در این مقاله یاد کرده و به بررسی پیرامون آن خواهیم پرداخت.

محتویات

تعریف نظر

در [14] نظر به جمله یا بخشی از آن اطلاق میگردد که به پاسخ این پرسش بپردازد " How does X feel about Y?". در فرهنگ لغات گوگل نیز نظر چنین تعریف می‌شود: دید یا قضاوت شکل گرفته در مورد چیزی که ضرورتا بر اساس دانش و یا حقیقتی شکل نگرفته باشد. با عنایت به تعاریف بالا و تعاریف دیگری که از نظرات در منابع مختلف موجود می¬باشد درمی-یابیم که دو مفهوم کلیدی در تعریف اکثر نظرات به صورت ضمنی یا صریح بیان شده است که عبارتند از: "فردی و سلیقه¬ای بودن" و "مبتنی بر احساس بودن". پس میتوان تعریف زیر را ارائه نمود که در برگیرنده مفاهیم بالا نیز باشد: یک نظر عبارت است از دیدگاه، باور، قضاوت شکل گرفته فرد پیرامون یک موضوع خاص که میتواند ریشه در تجربیات، تمایلات و احساسات فردی و سلیقه‌ای داشته باشد که ضرورتا از دانشی بهره نجسته است.

مفاهیم پایه

سند ، موضوع و گرایش

بر طبق تعریف ارائه شده توسط [15]، سند D قطعه متنی در زبان طبیعی است. ما می¬پنداریم هر سند در مورد لااقل یک موضوع بحث می¬نماید، و تمام موضوعات بحث شده در یک سند الزاماً به هم مرتبط نمی¬باشند. موضوع T به واقعه، موجودیت و یا مفهوم انتزاعی بیان شده در متن اشاره می‌کند. گرایش S هدف، نظر و تمایل نویسنده متن در مورد موضوع مربوطه را بیان می¬نماید.

انواع جمله

جملات از دیدگاه مورد بحث ما در دو دسته جای می¬گیرند. دسته اول جملات عینی و دسته دوم جملات ذهنی است. جمله عینی به جمله¬ای گفته می‌شود که بیان کننده حقیقتی از جهان پیرامون باشد، مانند "من هفته پیش یک لپتاپ خریدم". در مقابل جملات ذهنی جملاتی هستند که بیان کننده احساس، باور و یا دید شخصی باشند. مثال "من از این رستوران خوشم نمی¬آید". در فرایند نظرکاوی غالباً به دنبال نظرات ذهنی هستیم، زیرا آنها حاوی نظر می¬باشند. البته این را نیز باید مدنظر قرار داد که می¬توانیم جملات عینی داشته باشیم که بیان کننده نظر مثبت یا منفی نسبت به چیزی باشند و یا بالعکس. برای مثال جمله عینی "من دو روز پیش گوشی موبایلی خریدم که امروز از کار افتاد" حقیقتی را بیان می‌کند که در مورد یک گوشی موبایل کاملاً دارای گرایش منفی می¬باشد [11]. در حقیقت اکثر کارهای صورت گرفته بر روی اطلاعات متنی، توجه خود را بر جملات حقیقی معطوف کردند و این وجه تمایز حوزه نظرکاوی با سایر زمینه‌های تحقیقاتی مرتبط است. تصویر زیر بیان کننده این حقیقت است.

آنالیز ذهنیت

به فرایند تفکیک جملات ذهنی و عینی گفته طبقه‌بندی ذهنیت و یا آنالیز ذهنیت گفته می‌شود.

کاربردهای نظرکاوی

در خیلی از موارد نیاز به آگاهی از نظرات سایرین برای اتخاذ تصمیمی ضرورت دارد. این ضرورت هم شامل تصمیم¬گیریهای سازمانی و هم فردی می¬گردد. بنابرین نظرکاوی حوزه عظیمی از کاربردهای عملی را پوشش می‌دهد که در ذیل به برخی از آنها اشاره می¬نماییم: [16]

از دید مشتریان شخصی:

این کاربرد به نظرکاوی در حوزه محصولات تجاری مربوط می¬گردد. هنگامی که شخصی قصد خرید محصولی را دارد، این امر می¬تواند بسیار مفید واقع گردد که خلاصه‌ای از نظرات سایرین در اختیار او قرار گیرد، به جای آنکه مجبور باشد حجم انبوهی از نظرات دیگران را برای محصول مورد نظر خود مطالعه نماید. همچنین مشتری مورد نظر با در اختیار داشتن خلاصه¬ای از نظرات قادر خواهد بود که محصولات رقیب را به راحتی با هم مورد مقایسه قرار دهد.

از دید سازمانهای تجاری و تولید کنندگان:

این مسئله برای سازمانها مهم است تا بتوانند بهبودی در محصولاشان ایجاد کنند. برای مثال، برای یک کارخانه تولیدی خیلی حیاتی است که دید مشتریان نسبت به محصولاتش را و نظر آنان در مورد رقبا را بداند. این اطلاعات نه تنها برای بازاریابی و ارزیابی محصول بلکه برای طراحی و توسعه محصول نیز کاربرد دارد. شرکتهای تولیدی میتوانند حتی بر اساس نظرات مشتریان دست به کاهش یا افزایش تولید بزنند.

از دید شرکتهای تبلیغاتی:

نظرات می¬تواند برای شرکتهای تبلیغاتی نیز اهمیت داشته باشد. آنها می¬توانند ایده¬ای از جریان بازار را بدست بیاورند. نوع محصولی که مردم بیشتر به ان علاقه دارند، دید عمومی مردم نسبت به چیزی چگونه است، اینها نمونه‌هایی هست که می¬توان از طریق نظرکاوی استخراجشان نمود.

صفحه‌های ردهٔ «نظرکاوی»

این رده فقط دارای صفحهٔ زیر است.